Gelezen: Guantánamo Diary (Mohamedou Ould Slahi)

Guantanamo Diary coverThe law of war is harsh. If there’s anything good at all in a war, it’s that it brings the best and the worst out of people: some people try to use the lawlessness to hurt others, and some try to reduce the suffering to the minimum.

G uantánamo Diary is geschreven door één van de gevangen (Mohamedou Ould Slahi) in de gelijknamige Amerikaanse marinebasis op Cuba. En dat maakt het een bijzonder boek.

Het is een klein wonder dat Slahi in staat is geweest dit boek te schrijven vanuit zijn cel. En er zijn meerdere rechtszaken en jaren voor nodig geweest om het uiteindelijk gepubliceerd te krijgen. Het eindresultaat is in één woord: verbluffend!

Het boek is goed leesbaar, ondanks de uitgebreide censuur van de Amerikaanse overheid. Meer dan 2.500 woorden of passages (soms zelfs hele pagina’s) zijn zwart gemaakt.

Na het lezen van dit boek bekroop mij een heel naar gevoel.

Hoewel de feiten bijna niet te checken zijn geloof ik het verhaal van Slahi. Als waar is wat hij verteld zit hij al dertien jaar onschuldig en zonder aanklacht gevangen. Hij is in 2010 zelfs door een Amerikaanse (!) rechter vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Maar zelfs dat was voor de overheid geen reden om hem daadwerkelijk vrij te laten.

De verhalen over de slechte behandeling en martel-technieken (officieel “enhanced interrogation techniques”  genaamd) zijn de meesten wel bekend. Hoewel schokkend voert dat niet de boventoon in het boek. De gebeurtenissen worden door Slahi heel feitelijk en onderkoeld uiteengezet.

Nee, wat mij heel erg is bijgebleven is het gevoel van machteloosheid en uitzichtloosheid dat Slahi moet voelen. Het is moeilijk voor te stellen hoe het is om door een buitenlandse regering uit je eigen woonplaats ontvoerd te worden, afgevoerd te worden naar allerlei gevangenissen, en uiteindelijk terecht te komen in Guantánamo Bay. Dit alles zonder een officiële aanklacht, proces of recht op een advocaat. En zonder enig uitzicht op vrijlating. En stel je dan ook nog eens voor dat je helemaal niets verkeerd hebt gedaan.

Na het lezen van dit boek kun je niet anders dan respect opbrengen voor Mohamedou Ould Slahi. Zelfs ondanks zijn slechte behandeling en uitzichtloze bestaan blijft hij zowaar positief. Er valt in het boek geen onvertogen woord, en je merkt dat Slahi probeert zo objectief mogelijk te beschrijven wat hem is overkomen. Ik denk niet dat ik in zijn positie daar de kracht voor zou hebben.

The verdict

Guantánamo Diary heeft diepe indruk op me gemaakt. Het stelt de misstanden in het Amerikaanse anti-terrorisme programma op persoonlijke en pijnlijke wijze aan de kaak. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen die dit boek heeft gelezen met goed fatsoen niet kan verantwoorden waarom Guantánamo-achtige praktijken nog steeds voortduren.

Cijfer: 9,0
Gekocht bij: Amazon.nl
Gelezen als: ebook